Devlet-i Aliyye-i
Zaman Tuneli
Tomris Hatun TOMRİS HATUN – BOZKIRIN KADIN SAVAŞÇISI Tomris Hatun, Türk tarihinin unutulmaz kadın liderlerinden biri olarak Massaget kabilesinin kudretli lideridir. Onun cesareti ve liderlik yetenekleri, Asya bozkırlarının derinliklerinden Pers İmparatorluğu’na meydan okuyan bir direnişin sembolü haline gelmiş büyük bir Türk hükümdarıdır. Tomris Hatun’un Hayatı ve Yetişmesi M.Ö. 6. yüzyılda…
Devamı
Tarihteki İlk Türk devleti, Hun Türkleri tarafından kurulmuştur. Elbette Türk tarihini daha eskilere taşıyan Türk devletleri kurulmuştu. Fakat tam anlamıyla bir devlet yapılanması olan ve boy özelliğinin üzerine çıkarak devletleşme sürecini sağlamış, hatta imparatorluk olarak anılabilecek ilk büyük Türk devleti Büyük Hun Devleti olmuştur. İlk hükümdarı ve kurucusu Teoman Han’dır.…
Devamı
Mete Han Genel Değerlendirme Tarihte bilinen ilk Türk devletinin en büyük imparatorlarından biri olan Motun ya da bilinen adıyla Mete, yalnızca Hun Devleti’nin hükümdarı değil, aynı zamanda Türk devlet teşkilatının kurucu şahsiyetlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Çin kaynaklarında Modu (Maodun) olarak geçen Mete Han; askerî dehası, siyasi öngörüsü ve teşkilatçılığı…
Devamı
Baideng Muharebesi (BAYDENK ) Baideng Muharebesi (BAYDENK ), Mete Han Tarihe ilk adım atışı ve koskoca Çin ordusunu asırlar sonra bile kullanılan kurt kapanı taktiği ile yendiği savaştır. Baideng Muharebesi (BAYDENK ), Bozkırdan Çin’e doğru daha önce de akınlar olmakta ve küçük çatışmalar yaşanmaktaydı. MÖ 221’de Çin’de siyasi birlik sağlandı…
Devamı
PANU YABGU Panu Yabgu, kaynaklarda Panu, Punu veya Pu-nu adlarıyla geçen önemli bir Hun hükümdarıdır. Büyük Hun siyasi birliğinin parçalandığı MS I. yüzyılda tahta çıkmış ve Çin hâkimiyetini kabul etmeyen Hun topluluklarının başında bulunmuştur. Panu Yabgu, Türkiye’deki bazı tarih çalışmalarında MS 48–83 yılları arasında hüküm süren Batı Hun İmparatorluğu’nun kurucusu…
Devamı
Türk Tarihi literatüründe “ Batı Hun” kavramı pek çok Hun İmparatorluğu için kullanılmıştır. BATI HUN DEVLETİ Batı Hun Devleti, Büyük Hun siyasi birliğinin MS I. yüzyılda yaşadığı iç mücadeleler sonucunda ortaya çıkan Hun devletlerinden biridir. MS 48 yılında Hunların kuzey ve güney olmak üzere ikiye ayrılmasının ardından Çin hâkimiyetini kabul etmeyen…
Devamı
Yuliu Yabgu Yuliu Yabgu, MS I. yüzyılın sonlarında Kuzey Hunlarının başında bulunan hükümdarlardan biridir. Çin tarih kaynaklarında adı Youliu, hükümdarlık unvanı ise Chanyu veya Şanyu şeklinde kaydedilmiştir. Türkçe Hun hükümdarları listelerinde çoğunlukla “Yuliu Yabgu” adıyla anılmaktadır. Yaklaşık MS 84–87 yılları arasında hüküm süren Yuliu, Kuzey Hunlarının askerî, ekonomik ve siyasî…
Devamı
SANMULDUTZU YABGU Sanmuldutzu Yabgu, bazı Türkçe hükümdar listelerinde Panu Yabgu’dan sonra tahta çıkan Batı Hun hükümdarı olarak gösterilmektedir. Bu listelerde hükümdarlık dönemi genellikle MS 83–84 yılları arasına tarihlendirilir. Ancak Sanmuldutzu adı, Hun tarihinin temel kaynaklarında açık ve doğrulanabilir biçimde tespit edilememektedir. Bu nedenle hükümdarın kimliği, adı ve hüküm sürdüğü dönem…
Devamı
Avrupa Hun Devleti 376 yılında başlayan çeşitli akınlarla Avrupa’daki Hun etkisinin artmasının kuruluşuna zemin hazırladığı, 434 ile 469 yılları arasında hüküm süren Hun kavimlerinin birleşmesi ile oluşmuş bir bozkır konfederasyonu. Avrupa Hun Devleti Hakanları Zaman Tuneli 370 Balamir HanBalamir Han Balamir Han, adı bilinen ilk Batı Hun Türk hükümdarıdır (IV.…
Devamı
Büyük Hun Devletinin dağılması üzerine, Hunların büyük bir kısmı Volga ırmağı üzerinden Batı’ya doğru göç ederken, bir bölümü de Güneye doğru inmiştir. Güneye inen Hunlar daha sonraları Ak Hun Devletini kurmuşlardır. Ortadoğu Hunları da denen Ak Hunlar, bir yüzyıldan fazla bir süre Horasan, Pencap, Afganistan, Hindistan, Harezm, İran ve Doğu…
Devamı
Göktürkler, 542’ye kadar Altay Dağları’nın güney eteklerinde yaşamışlardır. Çin kaynakları, ittifakla Göktürklerin Hunlardan geldiğini ifade etmektedir. Göktürkler, “Aşina” adını taşıyan ve kelime anlamı olarak kurt neslini ifade eden bir Hun ailesine mensupturlar. Kurt, Oğuz Kağan Destanı’nda yol gösterici olarak ifade edilmektedir. Göktürk Kağanlığı 552-745 yılları arasında varlığını sürdürdü. Çin’in Siyenpi…
Devamı
Bumin Kağan Türk adını taşıyan ilk büyük devleti kurarak Türk tarihinin dönüm noktalarından birine imza atan Bumin Kağan’ın doğum tarihi ve doğduğu yer hakkında günümüze ulaşmış kesin bir tarihî kayıt bulunmamaktadır. Göktürklerin kuruluş yıllarını anlatan Çin kaynakları onun siyasî ve askerî faaliyetleri hakkında önemli bilgiler vermelerine rağmen çocukluğu ve gençliği…
Devamı
Kara Issık Kağan Kara Issık Kağan , Göktürk Devleti’nin kurucusu Bumin Kağan’ın büyük oğlu 552 yılında ölmesi üzerine tahta çıktı. Hükümdarlığı yalnızca birkaç ay sürmesine rağmen Cücenlerin yeniden güç kazanma teşebbüsünü engelleyerek yeni kurulan Göktürk Devleti’nin bağımsızlığını sağlamlaştırdı. Kara Issık Kağan’ın doğum tarihi, doğduğu yer, annesinin kimliği ve çocukluk yılları hakkında…
Devamı
Avar Kağanlığı Göktürkler, 552 yılında Juan Juan devletini yıkmışlar ve bir kısmı batıya çekilmişti. Batıya çekilenlerin önemli kısmını Hun ve Uar soylarından gelen iki kabile oluşturuyordu. Uarlar Moğollarla karışık bir kabile idi. Batıya çekilen bu grup “Apar” olarak anıldı. “Direnen, karşı koyan” anlamına gelen Türkçe kökenli bu kelime “Abar” ve…
Devamı
Dede Korkut Dede Korkut, Türk tarihinin ve kültürünün en önemli şahsiyetlerinden biri olup yalnızca bir destan kahramanı değil, aynı zamanda Türk milletinin ortak hafızasında yaşayan tarihî ve manevî bir bilgedir. Asırlar boyunca Oğuz Türkleri arasında anlatılan destanların merkezinde yer alan Dede Korkut; bilgeliği, devlet adamlığı, hakemliği, ozanlığı ve toplumun birleştirici…
Devamı
Ebu Eyyüb el-Ensari Ebu Eyyüb el-Ensari,Hazrec kabilesinin Neccâroğulları kolundandır. Hicretten iki yıl kadar önce eşi Ümmü Eyyûb ile birlikte Müslüman olmuş ve Ensar’dan İslamiyet’i ilk kabul edenler arasında yer almıştır. Peygamberimizin hicretinden sonra Resûl-i Ekrem ile ileri gelen sahabelerden Mus‘ab b. Umeyr arasında kardeşlik bağı (muâhât) kurulmuştur. Peygamberimiz ile birlikte…
Devamı
İşbara Kağan İşbara Kağan’ın Adı, Unvanları ve Kaynaklarda Geçen İsimleri İşbara Kağan’ın adı, unvanları ve tarihî kaynaklarda geçen farklı isimleri, onun hayatını doğru şekilde anlayabilmek için üzerinde dikkatle durulması gereken konuların başında gelmektedir. Çünkü 6. yüzyılda yaşamış Göktürk hükümdarlarının adları çoğunlukla Türkçe metinlerden değil, Çin tarihçilerinin tuttukları kayıtlardan öğrenilmektedir. Çinli…
Devamı
Baga Kağan Baga Kağan, Göktürk Devleti’ni kuran Aşina Hanedanı’na mensup, 587-588 yılları arasında hükümdarlık yapmış Doğu Göktürk kağanıdır. Çin kaynaklarında şahsî adı Çulo-hou olarak kaydedilmiştir. Göktürk Devleti’nin kurucusu Bumin Kağan’ın torunu, Kara Kağan’ın oğlu ve İşbara Kağan’ın kardeşidir. Hükümdarlığı yaklaşık bir yıl sürmesine rağmen Göktürk tahtı üzerinde hak iddia eden…
Devamı
Hazar Kağanları Ansa’ sülalesindendir(bunun Batı Göktürk’ün Aşina olduğuna dair iddialar bulunmaktadır) ve Orta Asya’dan gelmişlerdir.Hazarların bir süre Büyük Hun Devleti’ne bağlı kavimler arasında bulunmuş olmaları ihtimali vardır. 586’dan sonraki Bizans kaynaklarında Hazarlar, “Türkler” olarak geçmektedir. Hazar Kağanlığı Hakanları Zaman Tuneli 700 Bulan (Hazar) KağanBulan (Hazar) Kağan Bulan (ya da Bulan Sabriel), 700’lü…
Devamı
Göktürk Yazıtları Göktürk Yazıtları, Türk milletinin kendi diliyle meydana getirdiği en eski ve en önemli tarihî belgeler arasında yer almaktadır. II. Göktürk Kağanlığı döneminde dikilen bu bengü taşlar; yalnızca hükümdarların başarılarını anlatan mezar kitabeleri değil, Türk milletine seslenen birer devlet bildirisi, tarih muhasebesi ve gelecek nesillere bırakılmış siyasi vasiyettir. Yazıtlarda…
Devamı