Devlet-i Aliyye-i
Zaman Tuneli
Önceleri Ötüken’de (bugünkü Moğolistan), daha sonra Uluğ Türkistan denilen Orta Asya’nın değişik bölgelerinde devletler kuran Uygurlar bugün Doğu Türkistan’da yaşamaktadır. Uygur adının aslı tam olarak bilinmemektedir. Kâşgarlı Mahmud’un bu adla ilgili verdiği bilgi daha çok halk etimolojisine dayanır. Uygurlar’dan bahseden Çin kaynakları onları Hunlar’ın soyundan kabul eder ve Huiho (uçan…
Devamı
⚔️ Talas Savaşı (751) 📍 Yer: Talas Nehri kıyıları (Bugünkü Kırgızistan’ın Taraz bölgesi)📅 Tarih: Temmuz 751🛡️ Taraflar: Abbâsîler + Karluk Türkleri Çin Tang Hanedanı + Fergana Prensliği 🧭 Tarihî Arka Plan yüzyılın ortalarında Orta Asya, büyük bir siyasi ve kültürel çatışmanın eşiğindeydi. Batıda İslam dünyası, doğuda ise Çin’in Tang Hanedanı…
Devamı
Türkistan ve Uygur hanları adıyla bilinen bu hânedanın mensupları kara han, kara hakan, arslan kara hakan, buğra karahakan gibi unvanlarında “yükseklik ve yücelik” anlamına gelen kara kelimesini kullandıkları için kurmuş oldukları devlete de ilk defa Rus şarkiyatçısı Vasilij Vasilevic Grigorev 1874’te yazdığı bir makalede Karahanlılar adını vermiş, hânedan daha sonra…
Devamı
Alamut Kalesi Alamut Kalesi, Ortaçağ İslam dünyasında büyük bir stratejik ve sembolik öneme sahip olan bir kaledir. İran’ın kuzeybatısındaki Elburz Dağları’nda yer alan bu kale, yaklaşık 2000 metre yükseklikte, sarp kayalıkların üzerine inşa edilmiştir. Alamut, tarihte hem Haşhaşiler olarak bilinen İsmaili tarikatının merkezi olarak hem de birçok kuşatmaya karşı direnmesiyle…
Devamı
Fârâbî Fârâbî, tam adıyla Ebû Nasr Muhammed bin Muhammed bin Tarhan bin Uzluğ el-Fârâbî, İslam felsefesinin en önemli isimlerinden biridir. Doğumu yaklaşık 871-872 yıllarına tarihlendirilir ve Fârâb şehrine (bugünkü Kazakistan’da Otrar bölgesi) nispetle bu isimle anılır. Türk kökenlidir. Fârâbî, erken yaşlarında aldığı eğitimin ardından, dönemin önemli ilim ve kültür merkezlerine…
Devamı
Gazneliler Devleti Adını başşehir Gazne’den alan hânedana Mahmud-ı Gaznevî’nin Yemînüddevle lakabına nisbetle Yemînîler, babasına nisbetle Sebük Teginîler de (Âl-i Sebük Tegin, Âl-i Nâsırüddin) denilir. Sâmânî Devleti’nin Horasan orduları kumandanı olan Alp Tegin, 350’de (961) Vezir Ebû Ali el-Bel‘amî ile birleşerek kendi adayını Sâmânî tahtına çıkarmak istedi, fakat başarısızlığa uğradı. Alp…
Devamı
Biruni Bîrûnî, 4 Eylül 973 tarihinde Harizm’ın merkezi olan Kas (günümüzde Köhneürgenç) şehrinde doğmuş ve bilim dünyasına damgasını vuran bir âlim olarak tarihe geçmiştir. Harizm bölgesi, Fars, Soğd ve Türk unsurlarını bir arada barındıran bir yapıya sahipti. Bu çok kültürlü ortam, Bîrûnî’ın etnik kökeni konusunda farklı yorumlara yol açsa da…
Devamı
Çağrı Bey Çağrı Bey, Oğuzların Kınık boyundan, Selçuklu hükümdarı Selçuk Bey’in torunu, Mikail’in oğlu, Tuğrul Bey’in ağabeyi ve Büyük Selçuklu Sultanı Alp Arslan’ın babasıdır. Yaklaşık 990 yılında Orta Asya bozkırlarında doğmuştur. Türk tarihinin en önemli devlet kurucularından biri olarak, sadece Selçuklu Devleti’nin değil, Anadolu’nun Türkleşmesinin de kapılarını açan büyük bir…
Devamı
Kutalmış Kutalmış, Selçuklu Hanedanı’nın önemli bir ismidir. Babası Arslan Yabgu’dur ve Tuğrul Bey ile Çağrı Bey’in amcaoğludur. Hayatı boyunca hem büyük bir komutan hem de taht mücadelesinin güçlü bir aktörü olmuştur. Oğlu Süleyman Şah, Anadolu Selçuklu Devleti’ni kurarak babasının mirasını Anadolu’ya taşımış ve yeni bir devletin temelini atmıştır. 🌿 Gençlik…
Devamı
Oğuzlar’ın Kınık boyuna mensup olan hânedan adını Oğuz Devleti’nin ordu kumandanı Selçuk Bey’den alır. Selçuk Bey’in Mîkâil, Arslan (İsrâil), Mûsâ, Yûsuf ve Yûnus adlı beş oğlu vardı. Gayri müslimlerle yapılan bir savaşta şehid düşen Mîkâil’in Dâvud (Çağrı Bey) ve Muhammed (Tuğrul Bey) isimli iki oğlu dedeleri Selçuk Bey tarafından büyütülmüş,…
Devamı
Dandanakan Muharebesi Dandanakan Muharebesi, 23 Mayıs 1040 tarihinde Büyük Selçuklu İmparatorluğu ile Gazneliler arasında yapılmış, Selçuklular’ın kesin zaferiyle sonuçlanarak sadece bir savaş değil, bir çağın kapanıp yeni bir çağın başlamasına neden olmuştur. Bu zafer, Büyük Selçuklu Devleti’nin resmen kurulması, Gazneliler’in yıkılış dönemine girmesi ve Türk-İslam dünyasında yeni bir düzenin doğuşu…
Devamı
Hasan Sabbah Hasan Sabbah, İsmailîlik Mezhebinin Gizemli Lideri ve Alamut Kalesi’nin Sahibi Hasan Sabbah, İsmailîlik mezhebinin Nizârî kolunun lideri olarak 11. yüzyılda İran’da doğmuş ve tarihte derin izler bırakmış bir figür olarak tanınmıştır. Doğum tarihi hakkında farklı rivayetler bulunsa da, 1046 veya 1053 yıllarında İran’ın İmâmiyye Şîası’nın önemli merkezlerinden biri…
Devamı
Sultan Alparslan Sultan Alparslan, Muhammed Sultan ALPARSLAN olarak bilinir. Horasan Meliki Çağrı Bey’in oğludur. Doğum tarihini tarihçileri (1032-33), daha sonraki kaynaklar ise (1030) olarak vermektedirler. Ancak Ortaçağ İslâm tarihçilerinin en güveniliri kabul edilen İbnü’l-Esîr, devrinin diğer tarihçileri gibi 1033 yılını kaydetmekle birlikte, 1029 yapıldığı bilinen Selçuklu-Karahanlı savaşı başlamadan önce Çağrı…
Devamı
Malazgirt Muharebesi 26 Ağustos 1071 Cuma günü Malazgirt ovasında cereyan eden meydan savaşı gerçekten son sözün söylendiği bir savaş olmuş, Selçuklular’ın elde ettiği büyük zafer Türkler’e Anadolu kapılarını açarak dünya tarihinin geleceğine tesir etmiştir. Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluşunu sağlayan Dandanakan Savaşı’ndan (1040) sonra Merv şehrinde toplanan büyük kurultayda cihan hâkimiyeti…
Devamı
Anadolu Selçukluları için günümüzde Türkiye Selçukluları ifadesi de kullanılmaktadır. Malazgirt zaferinden sonra üç dört yıl içinde Anadolu’nun büyük bir kısmı fethedildi. Bu fetihlerde en önemli rolü Selçuklular’dan Arslan Yabgu’nun torunu Kutalmış’ın oğlu Süleyman Şah oynadı. Süleyman Şah zorlu bir mücadelenin ardından İznik’i başşehir yaparak Anadolu Selçuklu Devleti’ni kurdu (1075-1080). Süleyman…
Devamı
İslâm öncesi dönemden itibaren Hârizm’e hâkim olan vali, emîr ve hükümdarlar “hârizmşah” (harzemşah) unvanını kullanmışlardır. Çok geniş bir sahada hâkimiyet tesis ederek büyük bir devlet haline gelen Hârizmşahlar’dan önce Hârizm bölgesinde aynı adla hüküm sürmüş üç hânedan daha vardır. Bunlar, Pers İmparatorluğu yıllarından başlayıp 995’e kadar devam eden Afrigoğulları, 995-1017…
Devamı
II. Kılıçarslan – Anadolu’da Türk Birliğini Sağlayan Büyük Selçuklu Sultanı II. Kılıçarslan (1113 – 1192), Anadolu Selçuklu Devleti’nin en kudretli hükümdarlarından biri olarak, Anadolu’da Türk hâkimiyetini kalıcı hâle getiren, Bizans karşısında kesin üstünlük sağlayan ve Türk siyasi birliğini tesis eden büyük bir sultandır. Babası I. Rükneddin Mesud’un vefatından sonra 1155…
Devamı
Nûreddin Mahmud Zengî İslâm Birliğini Kuran Büyük Hükümdar Nûreddin Mahmud Zengî, Şubat 1118 tarihinde Halep’te dünyaya gelmiş, Türk-İslâm tarihinin en büyük devlet adamlarından biri olarak Haçlılara karşı verdiği mücadeleyle yalnızca bir hükümdar değil, bir çağın kaderini değiştiren lider olmuştur. Onun mücadelesi; sadece savaş meydanlarında kazanılan zaferlerden ibaret değil, aynı zamanda…
Devamı
II. Kılıç Arslan II. Kılıç Arslan, Anadolu Selçuklu Sultanı I. Mesut’un büyük oğludur. Babası Elbistan’ı fethedince 1144’te buraya veliahdı Kılıçarslan’ı melik tayin etti. Göksun ve Maraş’a 1147’de akınlar düzenleyen II. Kılıçarslan, Bizans İmparatoru I. Manuel Komnenos’un saldırıları ve II. Haçlı Seferi’nin başlaması sebebiyle başarıya ulaşamadı. II. Kılıç Arslan, Anadolu Selçuklu…
Devamı
Gevher Nesibe Sultan Gevher Nesibe Sultan, Selçuklu Hükümdarı II. Kılıçarslan’ın kızı olup, Anadolu Selçuklu tarihinin en önemli kadın şahsiyetlerinden biridir. Yaklaşık XII. yüzyılın sonlarında doğmuş, 1204 yılında Kayseri’de vefat etmiştir. Onun adı, yalnızca bir sultan kızı olarak değil; aynı zamanda dünyanın ilk tıp merkezi kabul edilen bir külliyenin ilham kaynağı…
Devamı